Zgodnie z ustawą o wyrobach budowlanych wyroby mogą być wprowadzane na rynek polski wg systemu europejskiego (oznakowanie CE) lub systemu krajowego (znak budowlany). Ustawa traktuje upoważnionego przedstawiciela jako producenta wyrobu (art.2 pkt 6), co ma zasadnicze znaczenie przy stosowaniu sytemu krajowego.
W odniesieniu do wyrobów budowlanych sprowadzanych z zagranicy, oznakowanych CE, obowiązują takie same zasady jak w Unii Europejskiej tj. upoważniony przedstawiciel producenta jest ustanowiony na terytorium Wspólnoty, jeżeli producent pochodzi z kraju trzeciego. Oznacza to, że producent europejski może wprowadzić wyrób budowlany (prawidlowo oznakowany CE) na rynek polski bezpośrednio, bez ustanawiania upoważnionego przedstawiciela.
W praktyce, w celu ułatwienia kontaktów z nabywcami produktów i odnośnymi władzami nadzorującymi rynek, firmy zagraniczne mają jednak upoważnionych przedstawicieli na terenie Polski. Należy tu zaznaczyć, że przedstawiciele handlowi lub upoważnieni dystrybutorzy nie są upoważnionymi przedstawicielami w rozumieniu dyrektyw nowego podejścia (aczkolwiek producent może pisemnie przypisać im taką funkcję).
W przypadku wyrobów budowlanych wprowadzanych na rynek polski wg systemu krajowego przepisy art.8 ust.1 ustawy o wyrobach budowlanych jednoznacznie wymagają od producenta zagranicznego ustanowienia na terytorium Polski upoważnionego przedstawiciela, który jest traktowany jako producent wyrobu. Nie ma tu znaczenia czy producent ma siedzibę na terytorium Wspólnoty Europejskiej czy pochodzi z kraju trzeciego.
Upoważniony przedstawiciel przejmuje obowiązki producenta – wg art. 8 ust. 1 dokonuje oceny zgodności i wydaje, na swoją wyłączną odpowiedzialność, krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną. Zapis ten budzi jednak pewne zastrzeżenia i pytanie, jak upoważniony przedstawiciel może dokonać oceny zgodności wyrobu, jeżeli nieodzownym elementem tej oceny jest zakładowa kontrola produkcji wyrobu. Wg interpretacji Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego „ w celu przeprowadzenia oceny zgodności upoważniony przedstawiciel może korzystać z dokumentów oceny zgodności wykonanej przez producenta, jeżeli spełniają one wymagania wynikające z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. Nr 198, poz. 2041 z późn. zm.)”.
Innym pytaniem jest to, czy upoważniony przedstawiciel musi sam wydać deklarację zgodności, czy może skorzystać z deklaracji zgodności wydanej przez producenta wyrobu (przetłumaczonej na język polski). Jest to istotne np. w przypadku kilku importerów wyrobu, którym producent nadał status „upoważnionego przedstawiciela” (przepisy ustawy nie zabraniają, by producent ustanowił kilku upoważnionych przedstawicieli). Sytuacja taka może spowodować, że deklaracje wydane przez różne osoby mogą się znacznie różnić, choć dotyczą tego samego wyrobu i tego samego producenta.
Przytoczę tu znowu interpretację GUNB-u w tej sprawie: „jeżeli producent wydał deklarację zgodności i odpowiednio oznakował wyrób budowlany (zgodnie z przepisami ustawy o wyrobach budowlanych) upoważniony przedstawiciel producenta nie musi ponownie dokonywać tych czynności”.
Upoważniony przedstawiciel może więc skorzystać z dokumentów wydanych przez producenta wyrobu, jeśli są one sporządzone zgodnie z przepisami polskimi – w przeciwnym razie na upoważnionym przedstawicielu, mającym siedzibę w Polsce, ciążą obowiązki przypisane producentowi wyrobu.
(Uwaga! Cytowane wyżej interpretacje GUNB stanowią odpowiedź na moje pismo skierowane do GUNB w imieniu firmy Q Mark Group w Warszawie).
